Әлеуметтенудің қашықтағы моделі (психологиялық талдау) - Шнайдер, J.Zh.; Филатова, A.F. (Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің хабаршысы. Педагогика. Психология. Социология сериясы, 2023)
Мақалада әлеуметтенудің қашықтағы моделінің теориялық аспектілері негізделеді. Әлеуметтенудің теориялық ережелерін психологиялық талдау негізінде «әлеуметтенудің қашықтағы моделі» түсінігінің мәні нақтыланады. Талдау барысында виртуалды онлайн-кеңістіктің танымалдылығының артуы мен әлеуметтік қызметтің жаңа түрлерінің және жеке тұлғалардың желідегі әлеуметтік өзара әрекеттесу формаларының пайда болуы арасындағы байланыс анықталды, бұл өз кезегінде виртуалды онлайн-кеңістіктің танымалдыққа тұлғаның әлеуметтенуінің динамикалық жаңа ортасына айналғанын растайды.. Бұл теориялық көзқарас мақала авторларына әлеуметтенудің қашықтағы моделі ретінде тұлғаның әлеуметтенуінің динамикалық жаңа ортасын негіздеуге мүмкіндік берді. Мақала авторлары әлеуметтенудің қашықтағы моделі дамып келе жатқан тұлғаның әлеуметтік әрекет немесе әрекетсіздік немесе әлеуметтік өзін-өзі көрсету механизмін пайдалана отырып, әлеуметтік әрекет туралы өзінің әлеуметтік белсенділігін көрсетуге жағдай жасайды деген ұстанымды теориялық тұрғыдан негіздейді. Бұл қашықтағы механизм нақты әлеуметтік кеңістікте де бар, бірақ әлеуметтенудің қашықтағы моделінде, желіде ол басым өзектілікке ие болады, басым болады және орталық орын алады. Мақала авторлары әлеуметтенудің қашықтағы моделі жағдайында бұл механизм жеке тұлғаның виртуалды тұлғасын және оның желілік әлеуметтік кеңістігін құруға негіз болады және әлеуметтік тәжірибені кеңейту үдерісіне нақты әлеуметтік кеңістіктегі жеке тұлға негізі болады деп есептейді. Теориялық зерттеу нәтижелері білім беру мекемелерінде және жетім балаларды әлеуметтендіру процесінде балалар үйінде практикалық пайдалануға ұсынылады.