Отбасылық сценарийдің психологиялық аспектілері жасөспірім тұлғаның виктимділігінің себебі ретінде


Қаралымдар: 0 / PDF жүктеулері: 0

Авторлар

  • Т.М. Кравцова Инновациялық Еуразия университеті
  • А.Б. Касанова Торайғыров университеті

Кілт сөздер:

тұлғаның виктимділігі, виктимизация, дисфункционалды отбасылық сценарийлер, Карпманның үшбұрышы, үйреншікті әлсіздік

Аңдатпа

Мақалада қазіргі практикалық психологияға тән құбылыстар – адамдарда психологиялық
осалдықтарды қалыптастыруға жеткілікті негіз болатын «отбасылық сценарий» және «тұлғаның виктимділігі» қарастырылады, соның ішінде: жәбірленушінің позициясы, қате танымдық нанымдар және құндылық бағдарларын бұрмалау.
Эмоционалды климатты құруға және дисфункционалды отбасыларда психологиялық тепе-теңдікке қол жеткізуге бағытталған сенімдерді жариялау сыртқы және ішкі мәселелерді шешуге бейімделудің түрі болып табылмайды. Ол инфантилді ата-ананың эмоционалды пайдаға қол жеткізуі үшін манипуляциялық құрал ретінде қолданылады («басқа балалар болса..., әрқашан жақындарыңа қамқорлық жасау керек, әкең ішетіні үшін кінәлі емес...»). Ол өзгерістерді, дамуды және осыған байланысты пайда болатын шығындар мен уайымдарды болдырмау үшін манипуляция құралы ретінде қолданылады, отбасы
мүшелері мен жеке тұлға арасындағы қатынастардың дамуына кедергі келтіреді. Дисфункционалды отбасыларда тәрбиеленген балалар тұлғааралық қарым-қатынастардың бұзылысына себеп болатын психологиялық ерекшеліктермен сипатталады, олар ата-аналардың мінез-құлқын, олардың нанымдарын көшіреді және қабылдау контексін тану қабілетінен айырылады. Бұл әдетте әлеуметтік бейімделудің бұзылуына, сенім проблемаларына, өзін-өзі бағалаудың төмендігіне, невротикалық бұзылулардың қалыптасуына, тәуелділіктерге және т. б әкеледі.
Мақалада 55 адам (16 ұл және 39 қыз) қатысқан жасөспірім тұлғаның виктимділігін зерттеу нәтижелері келтірілген.

Жүктеулер

Жарияланды

20.01.2023

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Кравцова, Т., & Касанова, А. . (2023). Отбасылық сценарийдің психологиялық аспектілері жасөспірім тұлғаның виктимділігінің себебі ретінде. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің хабаршысы. Педагогика. Психология. Социология сериясы, 139(2), 340–353. Retrieved from https://bulpedps.enu.kz/index.php/main/article/view/1547

Журналдың саны

Бөлім

Психология